เคยสงสัยกันบ้างไหมคะว่าทำความสะอาดช่องปากเป็นอย่างดีแต่ทำไมถึงมีกลิ่นปาก และฟันผุง่าย อาจเป็นเพราะคุณกำลังเป็นภาวะปากแห้งน้ำลายน้อย ดังนั้น konsukapabdee.com จึงจะพาทำความรู้จักภาวะนี้กันว่า ภาวะปากแห้งน้ำลายน้อยเป็นอย่างไร มีสาเหตุ อาการ วิธีการป้องกัน และวิธีดูแลตัวเองอย่างไรบ้าง ไปดูกันเลยดีกว่า

ภาวะปากแห้งน้ำลายน้อยเป็นอย่างไร

ภาวะปากแห้งเหตุน้ำลายน้อย (Xerostomia) คือ ภาวะที่ต่อมน้ำลายในช่องปากไม่สามารถผลิตน้ำลายออกมาได้ตามปกติ ทำให้มีอาการปากแห้ง คอแห้ง หรือกระหายน้ำ มักเกิดจากภาวะขาดน้ำ ผลข้างเคียงจากการใช้ยาบางชนิด การรักษาด้วยการฉายรังสี หรืออายุที่เพิ่มขึ้น

ข้อดีของ น้ำลาย‘ 

น้ำลาย เป็นสารคัดหลั่งที่สร้างจากต่อมน้ำลาย และขับเข้าไปในช่องปากทางท่อน้ำลาย มีบทบาทสำคัญที่ช่วยในการย่อยอาหาร ช่วยหล่อลื่นอวัยวะในช่องปาก ป้องกันไม่ให้ปากแห้ง ช่วยในการเคลื่อนไหวของลิ้น และมีความสามารถในรักษาสมดุลในช่องปากและผิวฟัน นอกจากนี้ยังมีบทบาทในการต้านจุลชีพในช่องปาก และระบบทางเดินอาหารอีกด้วย เห็นไหมคะว่าน้ำลายนั้นมีความสำคัญกับช่องปากของเราสุด ๆ

สาเหตุ

     ผลข้างเคียงจากโรคประจำตัว  ไม่ว่าจะเป็นโรคความดันโลหิตสูง โรคเบาหวาน หรือโรควิตกกังวล 

     การใช้ยาบางชนิด  โดยยาที่มักทำให้เกิดอาการนี้ ได้แก่ ยารักษาโรคซึมเศร้าและโรควิตกกังวล ยารักษาความดันโลหิตสูง ยาแก้แพ้ ยาคลายกล้ามเนื้อ ยาแก้ปวด และยาลดน้ำมูก 

     อายุที่เพิ่มขึ้น  เพราะเมื่ออายุเพิ่มขึ้น ต่อมน้ำลายจะมีประสิทธิภาพในการทำงานลดลง และเมื่อร่วมกับการกินยาเพื่อรักษาโรคประจำตัวบางชนิด จะยิ่งทำให้ภาวะปากแห้งเหตุน้ำลายน้อยมีความรุนแรงมากขึ้น

     การรักษาโรคมะเร็ง  การฉายรังสีหรือทำเคมีบำบัดอาจส่งผลต่อการทำงานของต่อมน้ำลาย โดยเฉพาะการฉายรังสีที่บริเวณศีรษะและลำคอ

     การสูบบุหรี่หรือดื่มแอลกอฮอล์  คนที่สูบบุหรี่หรือดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำมักมีอาการปากแห้งได้บ่อย และรุนแรงกว่าคนที่ไม่มีพฤติกรรมดังกล่าว

     ภาวะขาดน้ำ  อาจเกิดจากการเจ็บป่วย เช่น อาเจียน ท้องเสีย เป็นไข้ หรือสไตล์การใช้ชีวิต เช่น การดื่มน้ำไม่เพียงพอ หรือเสียเหงื่อมาก ๆ 

ภาวะปากแห้งน้ำลายน้อยเป็นอย่างไร

มีอาการอะไรบ้าง

     • รู้สึกปากแห้ง คอแห้ง กระหายน้ำบ่อย

     • น้ำลายเหนียว ข้น

     • เจ็บภายในปาก แสบลิ้น ลิ้นแห้ง แดง ไม่รู้รส

     • ริมฝีปากแห้ง มุมปากแตก

     • มีกลิ่นปาก

     • พูด เคี้ยว กลืนลำบาก

ภาวะแทรกซ้อนอื่น ๆ นอกจากอาการหลัก ๆ ข้างต้น เรายังสามาถพบอาการแทรกซ้อนได้อีกด้วย

     • เกิดคราบแบคทีเรียบนผิวฟัน 

     • ฟันผุ

     • เป็นโรคเหงือกอักเสบ

     • เกิดแผลในปาก หรือเป็นร้อนใน

วิธีป้องกันตัวเอง

     • ดื่มน้ำให้เพียงพอ อย่างน้อยวันละ 6-8 แก้ว จิบน้ำเย็น หรือเครื่องดื่มที่ปราศจากน้ำตาล

     • หลีกเลี่ยงอาหารที่มีรสเผ็ดหรือเค็มจัด เพราะอาจทำให้เกิดการระคายเคืองในปาก

     • หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ คาเฟอีน และไม่สูบบุหรี่

     • หากพบว่าตนเองมักหายใจทางปาก ควรปรับนิสัยให้หายใจทางจมูก หรือผู้ทีี่นอนกรนควรได้รับการรักษาอย่างเหมาะสม เพื่อป้องกันการหายใจทางปากระหว่างนอนหลับ

     • ไปพบทันตแพทย์เพื่อตรวจสุขภาพช่องปากและฟันอย่างสม่ำเสมอ

ภาวะปากแห้งน้ำลายน้อยเป็นอย่างไร

เมื่อเป็นแล้วควรดูแลตัวเองอย่างไร สามารถดูแลตัวเองได้ด้วย 3 วิธีง่าย ๆ

ปรับพฤติกรรม

     • ทำความสะอาดของช่องปาก ด้วยการแปรงฟันแบบ 2-2-2* และใช้ไหมขัดฟันอย่างน้อย วันละ 1ครั้ง

            **แปรงฟันด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ (อย่างน้อย) วันละ 2 ครั้ง โดยแปรง 1 รอบตอนเช้า และอีก 1 รอบก่อนนอน, 2 ต่อมา คือ ระยะเวลาในการแปรงฟัน โดยควรแปรงฟันนานครั้งละ 2 นาทีขึ้นไป, และ 2 สุดท้าย คืองดกินหลังแปรงฟัน (อย่างน้อย) 2 ชั่วโมง

     • ลด ละ เลิกการสูบบุหรี่/ดื่มแอลกอฮอล์ เพราะจะยิ่งส่งผลให้ปากแห้งกว่าเดิม

กระตุ้นการสร้างน้ำลาย

     • เคี้ยวหมากฝรั่งที่ ‘ไม่มีน้ำตาล’ จะช่วยเพิ่มการไหลเวียนของน้ำลาย

            **ข้อควรระวัง : อาจปวดกราม/ปวดหัวจากการเคี้ยว หรือแพ้ส่วนผสมบางชนิดในหมากฝรั่ง

     • กินของเปรี้ยว รสเปรี้ยวจะช่วยกระตุ้นการทำงานของต่อมน้ำลาย ทำให้มีน้ำลายมากขึ้น

            **ข้อควรระวัง : หากกินมาก ๆ ฟันอาจสึก/กร่อนได้

ทดแทนน้ำลาย

     • จิบน้ำบ่อย ๆ

            **ข้อควรระวัง : ทำให้ปัสสาวะบ่อยขึ้น จึงอาจรบกวนการนอนได้

     • ใช้น้ำลายเทียม มีหลายรูปแบบ ทั้งสเปรย์ เจล สารหล่อลื่น ฯลฯ

            **ข้อควรระวัง : อาจรู้สึกระคายเคืองในช่องปาก การรับรสเปลี่ยนไป คลื่นไส้ ท้องเสีย ฯลฯ แต่มักพบได้น้อย

            นี่ก็เป็นบทความที่เรานำมาให้รู้จักว่าภาวะปากแห้งน้ำลายน้อยเป็นอย่างไร รู้สาเหตุ และวิธีป้องกันต่าง ๆ เพื่อให้เราสามารถหลีกเลี่ยงที่จะเป็นภาวะนี้ หวังว่าบทความนี้จะเป็นประโยชน์ต่อผู้อ่านทุก ๆ ท่านไม่มากก็น้อยนะคะ

แนะนำบทความน่าสนใจ

ไม่ว่าใครต้องเวลาพักผ่อนกันทั้งนั้น การปล่อยตัวปล่อยใจให้ธรรมชาติบำบัด เอาตัวเองเข้าไปอยู่ในที่เงียบสงบ ถือเป็นการรีเซ็ตตัวเองได้ดีมาก ๆ เราจะท่องเที่ยวให้สนุกสุดเหวี่ยงได้ ที่พักถือเป็นเรื่องสำคัญมาก ๆ เดี๋ยวนี้การเที่ยวแนวแคมป์ปิ้ง จัดว่ามาแรงสุด ๆ ซึ่งสถานที่หลัก ๆ ที่คนนิยมไปตั้งแคมป์กันก็จะเป็นภูเขา  แนะนำ 4 ที่พักสไตล์แคมป์ปิ้งเขาค้อ พารับลมธรรมชาติสุดชิลในกระโจม มาฝากกัน ส่วนจะมีที่ไหนน่าไปพักบ้าง ตามไปดูพร้อมกันเลยค่ะ 

แนะนำ 4 ที่พักสไตล์แคมป์ปิ้งเขาค้

By admin